خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





تاریخچه ایل باوی از ابوالقاسم عبادتی پور

    باوي‌، ايلى‌ از ايلات‌ لُر استان‌ كهگيلويه‌ و بويراحمد، و پيرو مذهب‌ تشيع‌. نام‌گذاري‌ و ريشه‌شناسى‌: نام‌ اين‌ ايل‌ به‌ صورت‌ بابوي‌ و بابويى‌ نيز آمده‌ است‌ (نك: موسوي‌، 93؛ گرمرودي‌، 1012؛ باور، 110؛ صفى‌نژاد، 36)؛ اما مردم‌ ايل‌ خود را باوي‌ مى‌نامند كه‌ ظاهراً برگرفته‌ از نام‌ باويه‌ (ه م‌) يا باوي‌ يكى‌ از قبايل‌ عرب‌ خوزستان‌ بايد باشد. اشتراك‌ نام‌ بين‌ باويهاي‌ كهگيلويه‌ و باويهاي‌ خوزستان‌ سبب‌ شده‌ است‌ كه‌ به‌ نادرست‌ اين‌ ايل‌ را «عرب‌» به‌ شمار آورند (فسايى‌، 2/1479؛ پوركاظم‌، 116-114). در نوشته‌هاي‌ پيش‌ از دورة صفوي‌ از ايلى‌ به‌ نام‌ باوي‌، بابويى‌ و يا بابوي‌ در منطقة كهگيلويه‌ و يا مناطق‌ لُرنشين‌ نام‌ برده‌ نشده‌ است‌؛ تنها در يك‌ سند ملكى‌ متعلق‌ به‌ يكى‌ از خوانين‌ دشمن‌ زياري‌ كهگيلويه‌ كه‌ در 1038ق‌ نوشته‌ شده‌، از شخصى‌ به‌ نام‌ ملك‌ حسين‌ ولد شاهقلى‌ بابويى‌ دولتياري‌ نام‌ برده‌ شده‌ است‌. هم‌ اكنون‌ «دولتياري‌» يا «دولياري‌» يكى‌ از شاخه‌هاي‌ اصلى‌ ايل‌ باوي‌ به‌ شمار مى‌رود (نك: دنبالة مقاله‌). ميرك‌حسينى‌ نيز در كتاب‌ رياض‌الفردوس‌ (تأليف‌: 1083ق‌) كه‌ حدود نيم‌ قرن‌ بعد از آن‌ سند نوشته‌ شده‌، و حاوي‌ مطالب‌ فراوانى‌ دربارة كهگيلويه‌ و ايلات‌ آن‌ است‌، به‌ باوي‌، بابويى‌ و يا بابوي‌ اشاره‌اي‌ ندارد. نخستين‌ بار كريم‌ خان‌ در 1173ق‌ از ايل‌ باوي‌ با نام‌ بابوي‌ و انتصاب‌ كلانتر آن‌ به‌ بيگلربيگى‌ كهگيلويه‌ ياد كرده‌، اما به‌ پيوستگى‌ قومى‌ باويها اشاره‌اي‌ نكرده‌ است‌. همچنين‌ اولين‌ بار حسن‌ فسايى‌ (2/1479) ايل‌ باوي‌ را به‌ نادرست‌ شعبه‌اي‌ از اعراب‌ باوي‌ خوزستان‌ دانسته‌ است‌. دوبُد كه‌ در 1257ق‌/1841م‌ به‌ كهگيلويه‌ سفركرده‌، گفتة كلانتر ايل‌ باوي‌ را مبنى‌ بر اينكه‌ «اسلاف‌ خانواده‌اش‌» از منطقة كعب‌ به‌ كهگيلويه‌ آمده‌اند، نقل‌ كرده‌ است‌ (ص‌ 176)، اما اين‌ گفته‌ تنها مربوط به‌ خانوادة كلانتر است‌ و نه‌ گروههاي‌ ديگر ايل‌. همچنين‌ وي‌ به‌ اينكه‌ اجداد كلانتر از اعراب‌ باوي‌ بوده‌اند، اشاره‌اي‌ ندارد. انتساب‌ ايل‌ باوي‌ كهگيلويه‌ به‌ اعراب‌ باوي‌ خوزستان‌ به‌ سادگى‌ پذيرفتنى‌ نيست‌، زيرا اولاً ايل‌ باوي‌ از تيره‌ها و طوايف‌ متعددي‌ تشكيل‌ شده‌ است‌ كه‌ منشأ واحدي‌ ندارند و هر گروه‌ شجره‌نامة جداگانه‌اي‌ دارد؛ ثانياً ساكنان‌ پشتكوه‌ كه‌ بيشتر طوايف‌ و تيره‌هاي‌ باوي‌ را تشكيل‌ مى‌دهند، از بوميان‌ قديمى‌ و لر زبان‌ به‌ شمار مى‌روند و تنها بعضى‌ از گروههاي‌ زيركوه‌ مهاجر شناخته‌ شده‌اند؛ ثالثاً فرزند ارشد كلانتر سابق‌ ايل‌، به‌ نقل‌ از پدر و نياكانش‌ مى‌گويد كه‌ اجداد او ابتدا از كهگيلويه‌به‌ خوزستان‌ مهاجرت‌ كرده‌اند و سپس‌ مجدداً به‌ موطن‌ اصلى‌ خود بازگشته‌اند (تحقيقات‌ ميدانى‌). اين‌ گفته‌ را نوشتة ميرك‌ حسينى‌ (ص‌ 25) مبنى‌ بر اينكه‌ در 1038ق‌ حدود هزار خانوار از مردم‌ كهگيلويه‌ و اعراب‌ در خلف‌ آباد خوزستان‌ مسكن‌ داشته‌اند، اهميت‌ مى‌بخشد. قلمرو باويها شامل‌ منطقة باشت‌ وباوي‌ در جنوب‌ كهگيلويه‌، و مساحت‌ آن‌ بالغ‌ بر 981 ،2كم2 است‌. اراضى‌ 3 ايل‌ چَرام‌ (ه م‌) در شمال‌، بوير احمد گرمسيري‌ در شمال‌ غربى‌ و غرب‌، رستم‌ مَمَسَنى‌ (ه م‌) در شمال‌ شرق‌ و شرق‌، و سرانجام‌ رودخانة زهره‌ در جنوب‌ منطقة باويها را احاطه‌ كرده‌ است‌. سرزمين‌ باويها را كوه‌ خامى‌ به‌ دو منطقة پشتكوه‌ و زيركوه‌ تقسيم‌ مى‌كند كه‌ پشتكوه‌ شامل‌ باشت‌ و كوهمره‌ و زيركوه‌ شامل‌ پشت‌ بند و زيربند است‌. پشتكوه‌ از مناطق‌ سردسير و معتدل‌ و زير كوه‌ از مناطق‌ گرمسيري‌ است‌ (صفى‌نژاد، 37-39). سرزمين‌ باويها در تقسيم‌ بندي‌ كشوري‌ جزو شهرستان‌ گچساران‌ به‌ شمار مى‌آيد و از 3 دهستان‌ بوير احمد گرمسير، گچساران‌ وباشت‌ و باوي‌ تشكيل‌ شده‌ است‌. بنابراين‌ تقسيم‌بندي‌، قسمتى‌ از اراضى‌ باويها به‌ دهستان‌ گچساران‌ ضميمه‌ شده‌ است‌ ( فرهنگ‌...،145). شهر دوگنبدان‌ نيز در منطقة باويها قرار دارد. تقسيمات‌ و پراكندگى‌ جغرافيايى‌: در گزارشهاي‌ دوبد (1257ق‌)، فتاح‌ خان‌ گرمرودي‌ (1261ق‌) و ميرزا حسن‌ فسايى‌ (1313ق‌) به‌ تقسيمات‌ باويها اشاره‌ نشده‌ است‌، اما تقسيمات‌ اين‌ ايل‌ براساس‌ تحقيقاتى‌ كه‌ در طول‌ نيم‌ قرن‌ گذشته‌ صورت‌ گرفته‌، مشخص‌ گرديده‌ است‌. بنابر تقسيمات‌ سنتى‌، ايل‌ باوي‌ از 4 تيرة بزرگ‌: شيخ‌ جليل‌، دولياري‌ (دولتياري‌)، عاليشى‌ (عاليشاهى‌) و گشين‌، و 15 تيرة كوچك‌ تشكيل‌ شده‌ است‌. تيره‌هاي‌ بزرگ‌ هر يك‌ داراي‌ چند طايفه‌، و تيره‌هاي‌ كوچك‌ فاقد طايفه‌ هستند. تيرة شيخ‌ جليل‌ در كوهمرة پشتكوه‌، دولياري‌ در كوهمره‌ و باشت‌ پشتكوه‌ و شماري‌ هم‌ در زيركوه‌، عاليشاهى‌ در زيركوه‌، و گشين‌ در باشت‌ و كوهمره‌ زندگى‌ مى‌كنند. تيره‌هاي‌ كوچك‌ در دو منطقة پشتكوه‌ و زير كوه‌ پراكنده‌اند . تيره ها و طوايف مستقل ايل بابوئي به شرح زير است : ۱ – تيره عليشاهي : اين تيره ازشش طايفه زير تشكيل ميشود : يوسفي ، عبدالملكي ، قايد گيوي ، بساقي ، نارك ، گناوه . ۲ – تيره شيخ جليل : اين تيره از طايفه هاي : شاه بهرام ، گورو ، كوسرك ، لار ، تل چگاه ، تشكيل گرديده است . ۳ – تيره گشين : طايفه هاي اين تيره عبارتند از : شياس ، بامي شيخي ، سرتنگي ، ظفري ، كاحسنعلي . ۴ – تيره دولياري : تيره دولياري داراي طايفه هاي : پيچ آبي ، چاله كوني ، ملاي تمي ، اولاد ميرزا ، اولاد هادي . ۵ – تيره سادات : اين تيره از ۹ طايفه به شرح زير تشكيل ميشود : سادات سيدفخرالدين احمد ، سادات سيد شمس الدين ، سادات بحريني ، سادات مير زينعلي ، سادات سلطان محمود شاه ، سادات شاه زين العابدين ، سادات سيد محمد ، سادات شاهزاده محمد ، سادات شاه نظر مومن . ۶ – طوايف مستقل : طوايف مستقل ايل بابوئي عبارتند از: نارگ موسايي ، نيمدور ، فتح ، گوهرخاني .(۲۱) د – جمعيت : جمعيت اين ايل در سال ۱۳۴۷ شمسي حدود ۳۰۹۹ خانوار، در سال ۱۳۶۰ شمسي ۲۴۶۰ خانوار( ۱۳۲۱۰ نفر ) (۲۲) در سال ۱۳۶۲ شمسي حدود ۳۳۷ خانوار( صرفا كوچرو) برآورد گرديده است .(۲۳)*


    این مطلب تا کنون 17 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : است‌ ,باوي‌ ,ايل‌ ,تيره ,كهگيلويه‌ ,سادات ,ايل‌ باوي‌ ,شده‌ است‌ ,اعراب‌ باوي‌ ,تشكيل‌ شده‌ ,اين‌ ايل‌ ,اعراب‌ باوي‌ خوزستان‌ ,
    تاریخچه ایل باوی از ابوالقاسم عبادتی پور

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده

تگ های برتر